Jens Wissing và lời thì thầm mang tên Klopp ở Jeddah

Imad Al-Hosni nói câu ấy trên sóng beIN Sports, giọng chùng xuống như thể chính ông chưa kịp tin điều mình vừa thốt ra: "Tôi nghe nói Klopp đã giới thiệu Wissing cho Al-Ittihad." Chỉ một câu. Một cụm "tôi nghe nói". Không một xác nhận nào từ Klopp. Không một thông cáo nào từ Al-Ittihad. Chỉ có một cựu cầu thủ Al-Ahli ngồi kể về câu lạc bộ không phải của mình, về một huấn luyện viên ông chưa từng làm việc cùng. Vậy mà cái tên ấy đã đi xa hơn cả bảng xếp hạng Roshn League.

Tôi ngồi lại khá lâu sau khi đọc xong đoạn trích. Người ta ghi bàn bằng chân, nhưng tôi viết bằng những vết sẹo. Và trong ba mươi tám năm cầm bút, tôi học được rằng vết sẹo lớn nhất của bóng đá hiện đại không nằm ở đầu gối cầu thủ, mà nằm ở ký ức tập thể — nơi một lời thì thầm có thể nặng hơn một chiến thắng.

Một người Đức trẻ ở Jeddah

Jens Wissing không phải cái tên khán giả Việt Nam thường nhắc. Anh đến Al-Ittihad sau nửa mùa giải đáng chú ý ở Gamba Osaka, nơi anh cùng đội bóng Nhật Bản vô địch AFC Champions League 2 — giải cấp hai của bóng đá châu Á, thứ danh hiệu mà người ta chỉ nhớ khi có ai đó nhắc đến nó. Trước đó là hành trình ở Đức, và giữa hai chặng đường ấy là một khoảng trống mà báo chí thường lấp bằng hai chữ "tài năng trẻ".

Ở Al-Ittihad, anh khởi đầu bằng bảy trận bất bại tại Roshn League: năm thắng, hai hòa, mười bảy điểm, đứng thứ hai và kém Al-Hilal đúng một điểm. Đội bóng của anh đã vào vòng 1/8 King's Cup và bước vào vòng đấu bảng AFC Champions League Elite, nơi trận mở màn gặp Al-Shamal của Qatar đang chờ. Đó là con đường của một huấn luyện viên trẻ đi từ châu Âu sang châu Á, từ Nhật Bản sang vùng Vịnh, mỗi bước một dài hơn bước trước.

Bóng lăn trên cỏ, nhưng thật ra nó lăn qua phận người. Bảy trận không tạo nên một triều đại, mười bảy điểm không mua được sự kiên nhẫn, và một chuỗi bất bại ở giai đoạn đầu mùa là thứ mà bóng đá vùng Vịnh vẫn thường cất vào ngăn ký ức ngắn hạn.

Điều Al-Hosni thật sự nói

Thiên hạ chỉ trích dẫn câu về Klopp, nhưng phần còn lại trong phát biểu của Imad Al-Hosni mới là chỗ đáng dừng lại. Ông mô tả Wissing là người "đầy tham vọng và khát khao", một huấn luyện viên không ngồi yên trên băng ghế: ông đi lại ngoài đường biên, liên tục chỉ đạo, và theo lời Al-Hosni, "những can thiệp của ông luôn mang lại kết quả tích cực cho các cầu thủ". Ông cũng nói Wissing thích nghi nhanh với không khí của Al-Ittihad và được cổ động viên đón nhận.

Với tôi, chi tiết ấy đáng tin hơn mọi lời đồn về Klopp. Công việc của tôi là đi tìm tiếng người trong tiếng bóng, và trong tiếng bóng ấy, một huấn luyện viên ngoại thành công ở vùng Vịnh thường không thắng bằng sơ đồ, mà thắng bằng sự hiện diện. Họ phải đứng đó, nói, sửa, quát, vỗ lưng — bởi phòng thay đồ ở đây là nơi hội tụ của một tá ngôn ngữ, một tá cái tôi và một tá hợp đồng đắt đỏ. Người thích nghi nhanh với "không khí" của một câu lạc bộ lớn thường là người hiểu rằng quyền lực không đến từ giáo án, mà đến từ việc có mặt đúng lúc.

Từ góc nhìn của tôi, Wissing đang làm một việc mà nhiều đồng nghiệp Đức của anh thất bại: anh cho phép mình bị nhìn thấy.

Cái bẫy mang tên một người thầy

Đây là chỗ tôi muốn dừng lâu hơn một chút, bởi câu chuyện "Klopp giới thiệu" có đủ mọi dấu hiệu của một ký ức được dựng quá sớm. Nguồn duy nhất là một cựu cầu thủ, nói bằng động từ nghe ngóng, trên một kênh truyền hình, về một câu lạc bộ mà anh ta không thuộc về. Không xác nhận từ Klopp, từ Liên đoàn bóng đá Đức, hay từ Al-Ittihad. Trong nghề của tôi, loại thông tin này nằm ở ngăn "chưa kiểm chứng" và chỉ được rút ra khi có người thứ hai nói cùng một điều.

Nhưng điều khiến tôi chú ý hơn là hệ quả. Một huấn luyện viên trẻ vừa bị gắn vào quỹ đạo của một người thầy vĩ đại sẽ lập tức bị đo bằng thước của người thầy ấy. Cái hào quang đó nâng anh lên rất nhanh, và cũng kéo anh xuống nhanh không kém. Ở tuổi ba mươi, một huấn luyện viên không cần cha đỡ đầu; anh ta cần thời gian. Thời gian, tiếc thay, là thứ mà bóng đá vùng Vịnh không có nhiều.

Ở tầm rộng hơn, việc một câu lạc bộ lớn của Saudi Pro League chọn một huấn luyện viên Đức trẻ, ít tên tuổi, phản ánh một bước chuyển của thị trường: từ mua ngôi sao sang mua hệ thống. Những bản hợp đồng hào nhoáng đã qua thời đỉnh cao; giờ người ta tìm cái rẻ hơn, trẻ hơn, và có thể bán lại. Wissing, trong logic ấy, là một khoản đầu tư hợp lý. Còn lời đồn về Klopp là phần tiếp thị miễn phí đi kèm — món quà mà không huấn luyện viên trẻ nào từ chối.

Điều cần nhìn tiếp

Al-Ittihad đang đá ba đấu trường: Roshn League, King's Cup, AFC Champions League Elite. Đó là bài kiểm tra mà bảy trận bất bại chưa từng chạm tới — và cũng là nơi những đội bóng vùng Vịnh thường gãy. Đội hình có đủ dày hay không, Wissing có dám xoay tua hay không, anh có giữ được phòng thay đồ khi lịch đấu dày đặc ập đến hay không: đó mới là những câu trả lời thật.

Phía trước, Al-Hilal vẫn là chuẩn mực. Khoảng cách một điểm đẹp trên bảng xếp hạng và mong manh trên thực tế, bởi Al-Hilal có chiều sâu và tiềm lực mà không đội nào ở đất nước này theo kịp. Trận gặp Al-Shamal ở AFC Champions League Elite sẽ là lần đầu người ta thấy Wissing phải nghĩ cho hai mặt trận cùng lúc — và ở đó, kinh nghiệm Nhật Bản của anh có thể là điểm tựa, cũng có thể là ảo tưởng.

Điều tôi giữ lại

Ở tuổi 54, tôi hiểu rằng ánh đèn sân vận động soi rọi cả đời người. Tôi không biết liệu Klopp có thật sự nhấc máy và gọi đến Jeddah. Tôi chỉ biết rằng ở đó, một huấn luyện viên trẻ đang làm việc như thể không có ai đỡ đầu cho mình — và có lẽ đó là cách đúng nhất để một sự nghiệp bắt đầu. Sân không người, nhưng tiếng vỗ tay vẫn còn đâu đó trong ký ức.

Nếu Wissing đi hết được mùa giải này mà không cần đến cái tên Klopp, câu chuyện về anh mới thật sự được viết bằng chính chữ của mình. Còn nếu không, lời thì thầm kia sẽ mãi là thứ duy nhất người ta nhớ về anh.